Od ponad stu lat Rzucewo jest wa?nym punktem na mapie archeologicznej Pomorza. Wci?? jednak brakowa?o ca?o?ciowego opracowania przeprowadzonych bada? archeologicznych. T? luk? uzupe?nia ksi??ka pod tytu?em „Zespó? osadniczy z epoki kamienia”, wydana przez Muzeum Archeologiczne w Gda?sku

– Mimo i? badania na tym niezwykle interesuj?cym stanowisku prowadzone by?y od 1894 roku, nie doczeka?y si? do tej pory ca?o?ciowego opracowania naukowego. Muzeum Archeologiczne w Gda?sku podj??o si? tego trudnego zadania, powo?uj?c zespó? najlepszych specjalistów w dziedzinie archeologii, antropologii, archeobotaniki, archeozoologii i paleoekologii z instytucji naukowych z Polski i zagranicy – mówi Ewa Trawicka, dyrektor Muzeum Archeologicznego w Gda?sku. – Zawarte w niniejszym tomie artyku?y prezentuj? wiele nieznanych dot?d odkry?, unikatowych w skali europejskiej.

22 marca 2019 roku o godzinie 12:00 w Domu Przyrodników przy ul. Mariackiej 25/26 w Gda?sku odb?dzie si? konferencja naukowa po??czona z promocj? ksi??ki „Zespó? osadniczy z epoki kamienia – Rzucewo, Gmina Puck, stanowisko 1” (pod red. Danuty Król, wyd. Muzeum Archeologiczne w Gda?sku, ISBN 978-83-85824-94-7). Wst?p na wydarzenie jest bezp?atny.

Do??cz do wydarzenia na Facebooku: https://www.facebook.com/

Ksi??k? b?dzie mo?na kupi? podczas wydarzenia, a pó?niej – w sklepiku Muzeum Archeologicznego w Gda?sku i za po?rednictwem sklepu internetowego sklep.archeologia.pl

Publikacja zosta?a dofinansowana ze ?rodków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach programu „Ochrona zabytków archeologicznych”. Wsparcie finansowe zapewni? te? Urz?d Gminy w Pucku oraz O?rodek Kultury, Sportu i Turystyki w Gminie Puck.

– Mam nadziej?, ?e przygotowana publikacja b?dzie istotnym wk?adem w badania nad rozwojem kulturowym i gospodarczym w strefie przybrze?nej Pomorza Wschodniego oraz w dalszej perspektywie – ca?ego basenu po?udniowego Ba?tyku – mówi Danuta Król, redaktor ksi??ki, starszy kustosz Muzeum Archeologicznego w Gda?sku. – Niecz?sto si? zdarza, aby na jednym stanowisku archeologicznym z epoki kamienia odkry? kilka poziomów osadniczych pochodz?cych z ró?nych faz epoki. Licz?, ?e nast?pne lata przynios? dalsze opracowania tego stanowiska, wsparte nowymi metodami badawczymi, takimi jak badania zawarto?ci naczy? glinianych czy ludzkiego DNA w znalezionych szcz?tkach.

Jak czytamy w recenzji dra hab. Marka Nowaka (Uniwersytet Jagiello?ski), ksi??ka w sposób znacz?cy wype?nia istniej?c? luk? badawcz?. Jednocze?nie na pewno nie wyczerpuje problematyki „rzucewskiej”, co za tym idzie, mo?na j? traktowa? tak?e jako swego rodzaju pierwsz? cz???, czy te? wprowadzenie do serii publikacyjnej, która mog?aby zosta? po?wi?cona temu arcywa?nemu stanowisku archeologicznemu.

Ni?ej prezentujemy wybrane ciekawostki archeologiczne dotycz?ce Rzucewa. Fragmenty tekstu pochodz? z folderu towarzysz?cego promocji ksi??ki.
W 1930 roku ukaza?y si? wst?pne opracowania materia?ów z Rzucewa autorstwa Józefa Kostrzewskiego. Podsumowuj?c badania, pisa? on: „Ca?y szereg danych wskazuje na to, ?e znaleziska z Rzucewa i z pokrewnych osad nadmorskich na Pomorzu i w Prusach Wschodnich reprezentuj? odr?bn? kultur?, któr? wed?ug najlepiej zbadanej osady w Rzucewie nazwa? mo?na rzucewsk?. Chronologicznie przypada kultura ta na IV okres m?odszej epoki kamienia”.

Na przestrzeni tysi?cy lat brzeg Zatoki Puckiej ulega? znacznym zmianom. Oko?o 7500–6500 lat temu brzeg morza oddalony by? od obecnego Cypla Rzucewskiego o ok. 5–6 km, a na obszarze dzisiejszej zatoki znajdowa?y si? jeziora. W nast?pnych tysi?cleciach, w zwi?zku z podnoszeniem si? poziomu morza, brzeg zatoki znajdowa? si? bli?ej zak?adanych osad. Zachowane w warstwach torfu py?ki i fragmenty ro?lin pozwoli?y okre?li?, jakie zbiorowiska drzew ros?y w pobli?u osady. W?ród nich znajdowa?a si?: sosna, d?b, olcha, leszczyna i lipa.

Wizytuj?c wykopaliska, widzimy osoby skrupulatnie ods?aniaj?ce fragmenty naczy? glinianych, narz?dzia krzemienne i kamienne czy ko?ci zwierz?ce. Z zachowanych ?ladów mo?emy odczyta?, gdzie znajdowa?y si? paleniska, domy i pó?ziemianki, miejsca oprawiania ryb czy pracownie obróbki surowców. Domy rzucewskie mia?y kszta?t prostok?ta o wymiarach ok. 6 x 3–4 m. ?ciany zbudowane by?y z jednego rz?du s?upów.

W pobli?u chat znajdujemy ?lady codziennego ?ycia mieszka?ców, na przyk?ad miejsca oprawiania ryb. Jedno ze skupisk o?ci i ?usek rybich zawiera?o ok. 100 000 szcz?tków. W?ród szcz?tków ryb wydzielono gatunki morskie pochodz?ce z wód Zatoki Gda?skiej. Po?awiane dorsze mia?y od 25 do 70 cm d?ugo?ci. Z ryb morskich ?owiono fl?dr?, ?ledzia i alos?, natomiast z ryb s?odkowodnych – szczupaka, p?o? i leszcza. Z ryb w?drownych dwu?rodowiskowych wydzielono szcz?tki w?gorza i jesiotra.

Najwcze?niejsze formy naczy? mia?y spiczaste dna. By?y one trwale osadzane w paleniskach i u?ytkowane a? do ca?kowitego zniszczenia. Form? charakterystyczn? dla terenów nadba?tyckich by?y lampki i naczynia rynienkowate, w których spalano na przyk?ad t?uszcz fok.

Krzemie? by? jednym z podstawowych surowców s?u??cych do wyrobu drobnych narz?dzi i broni. Wykorzystywano przede wszystkim surowiec miejscowy, zwany krzemieniem pomorskim lub „jaskó?czym chlebkiem”. Wyst?puje on w postaci ma?ych owalnych otoczaków, które do dzi? mo?na znale?? na pla?y.

Na foki polowano przy pomocy harpunów zako?czonych ko?cianymi ostrzami, u?ywano te? drewnianych pa?ek. Upolowane zwierz?ta przynoszono do osady w ca?o?ci. Potwierdzaj? to liczne ci?cia na ko?ciach fok, które powsta?y w czasie rozbioru tuszy. Foki dostarcza?y t?uszczu, mi?sa i skór na ubrania…