70-lecie urodzin Juraty"W pewnej chwili rozwarły się fale morza i wynurzyła się z nich młoda, nadzwyczaj urokliwa dziewczyna. Nie lękajcie się - odezwała się melodyjnym głosem - jestem królową tej wody. Zwą mnie Jurata."Na cześć królowej morza, mała osada rybacka położona na największym odcinku Mierzei Helskiej, nazwana została imieniem starosłowiańskiej boginki morskiej, która wbrew życzeniom swojego ojca zakochała się w ubogim rybaku. Rozgniewany tym bóg morza Gorg - roztrzaskał podwodny, bursztynowy zamek córki. Szczątki pałacu do dziś wyrzucają na brzeg morskie fale.
To jedna z legend na temat nazwy Jurata i jak to z legendami bywa, trudno stwierdzić, na ile jest ona prawdziwa. Na ten temat istnieje bowiem kilka bardzo prawdopodobnych hipotez. Nie wdając się w zawiłe rozważania, pozostańmy przy uroczeń opowieści, która roztacza nad przeszłością ekscytującą aurę tajemniczości.
Patrząc dziś na tętniącą życiem Juratę, trudno wyobrazić sobie, że jeszcze na początku ubiegłego wieku, nikt tu nie słyszał o wczasowiczach. W ubogich chatkach rozsianych wzdłuż wybrzeża mieszkali kaszubscy rybacy.
Szczególne walory klimatyczne i krajobrazowe osady postanowili wykorzystać zamożni przemysłowcy, którzy w 1928 roku zawiązali Spółkę Akcyjną "Jurata" i wydzierżawiając od Skarbu Państwa Polskiego 150-hektarowy teren na Półwyspie Helskim, postanowili zbudować tu kurort.
W broszurze reklamowej wydanej na tę okoliczność czytamy m.in.:"Stała temperatura jest w tej miejscowości i wiele łagodniejsza, wobec przykrycia lasów, chroniących od wiatrów,niż to ma miejsce w Gdyni i nawet w Warszawie,oraz na całym wybrzeżu morskim. Jeszcze większa różnica na korzyść Juraty daje się zauważyć pod względem ilości dni słonecznych o wysokiej instalacji."
I tak to się zaczęło. Pomiędzy rybackimi wioskami zaczęła powstawać miejscowość o nowoczesnej zabudowie,zaprojektowana i wyposażona zgodnie zgodnie z najnowszymi koncepcjami tego typu ośrodków na świecie. I aczkolwiek nie wszystkie plany zostały zrealizowane Jurata stała się najnowocześniejszym kurortem przedwojennej Polski zyskując sobie miano polskiej "Palm-Beach". Magdalena Samozwaniec w książce "Maria i Magdalena" napisała, że miejscowość ta stała się "najelegantszym i najbardziej snobistycznym miejscem na Wybrzeżu". Powstawały komfortowe wille, domy letniskowe, hotele. W latach trzydziestych zbudowano między innymi pensjonaty: "Florida", "Wielkopolanka", "Marina", "Hungaria", "Mewa", "Marysieńka", "Bałtyk", "Mira", pensjonat Mrozika, "Helunia", "Przedwiośnie". Większość z nich, choć w innym stylu, funkcjonuje do dzisiaj.
Najbardziej znanym i ekskluzywnym był hotel "Lido" (1932/33) goszczący znamienitych gości ze świata kultury, polityki. Bywali tu Eugeniusz Bodo, Tola Mankiewiczówna, siostry Halama, Jadwiga Smosarska, gen. Władysław Sikorski, Jan KIepura, Wojciech Kossak i jego córki - Maria Jasnorzewska-Pawlikowska i Magdalena Samozwaniec. Odbywały się dancingi i sobotnie bale, a do tańca grały słynne warszawskie orkiestry. Swoje letnie rezydencje mieli w Juracie prezydent Ignacy Mościcki, minister Józef Beck, hr Potoccy, ksiądz Czetwertyńscy i hr. Tyszkiewiczowie. W 1935 roku rozpoczęła działalność luksusowa "Cafe-Casino", gdzie na dancingach pojawiła się cała śmietanka towarzyska Juraty. Dziś prawie w tym samym miejscu stoi hotel "Bryza". Sławę zyskała również kawiarnia - Galeria "Juratka" należąca do malarza Wiesława Poznańskiego. Częstymi gośćmi byli w niej Mieczysław Lurczyński, Wojciech Weiss, Wojciech Kossak.
Jurata przyciągała wszystkich, dojeżdżali do niej letnicy z całej Polski. Kursowała kolej wybudowana już w latach 1922/23, a od 1935 roku, dzięki budowie szosy, można było dojechą tu automobilem.
Dziś, choć zdaniem osób, które pamiętają lata trzydzieste - "Jurata nie jest już taka jak dawniej" - powoli odzyskuje dawną świetność i po latach prób zmiany z ekskluzywnego kurortu w ogólnodostępne letnisko. Znów nabiera elitarnego charakteru. Być może niedługo już spełnią się tęskne marzenia za klimatem dawnej przeszłości i miejsce reklam papierosów w urokliwej niegdyś kawiarence zajmą płótna współczesnych malarzy, a w Juracie "będzie należało bywać".
Bibliografia:
"Wspomnienia z Jastarni 1917-1939" Ks. Paweł Stefański, Wydawnictwo "Region", Gdynia 1997.
"7 dni na Mierzei Helskiej" Czesław Skonka, Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa 1990, Materiały archiwalne Biura Promocji Gminy Jastarnia.mr (2001-05-08)
Wiadomości
